„Zróbcie mi redakcję z korektą” — zleceniodawcy używają tych słów zamiennie, a wykonawcy pod tymi samymi nazwami kryją różny zakres prac. Poniżej podział, którym posługują się wydawnictwa i redakcje, i który warto znać przed zleceniem.
Korekta językowa
Najpóźniejsza i najbardziej „szczegółowa” praca nad tekstem. Korektor poprawia:
- ortografię i literówki (w tym klasyki typu „napewno”, „wogóle”, „na prawdę” — słownik takich pułapek prowadzimy osobno),
- gramatykę: formy odmiany, zgodność podmiotu z orzeczeniem, końcówki,
- interpunkcję: przecinki, myślniki, cudzysłowy, zapis liczb i godzin,
- rażące powtórzenia i literowe usterki składni, jeśli nie wymagają przerabiania zdania.
Korekta nie przepisuje stylu i nie zmienia treści — jeśli zdanie jest zawiłe, ale gramatycznie poprawne, korektor zostawia je autorowi.
Redakcja językowa (stylistyczna)
Praca jedna głębsza niż korekta: upraszczanie składni, porządkowanie akapitów, usuwanie kolokwializmów, dbanie o spójny rejestr i rytm tekstu. Redaktor językowy może przebudować zdanie, zgłosić brak definicji czy skrócić wywód. Po redakcji językowej tekst nadal przechodzi korektę — czysto typograficzna czystość następuje na końcu.
Redakcja merytoryczna
Praca nad treścią, nie formą: czy argumentacja jest spójna, czy dane są aktualne i rzetelnie podane, czy struktura prowadzi czytelnika tam, gdzie ma trafić. W pracach dyplomowych granice wyznacza regulamin uczelni (redakcja merytoryczna należy do promotora i autora), a w wydawnictwach to osobny etap z decyzją redaktora prowadzącego.
Skład i łamanie
Po redakcji i korekcie tekst trafia do składu: typograf ustawia strony, dobiera odstępy i wcięcia, rozwiązuje tytuły i przypisy, usuwa wdowy i sieroty, na końcu składa PDF spełniający wymagania drukarni. Skład po korekcie, bo każda zmiana tekstu w gotowych stronach to koszt — dlatego kolejność jest zawsze taka sama: treść → język → litera → strony.
Właściwa kolejność prac
- Redakcja merytoryczna (treść, struktura).
- Redakcja językowa (składnia, styl).
- Korekta językowa (ortografia, gramatyka, interpunkcja).
- Skład i łamanie (strony, typografia).
- Korekta autoryzowana gotowych stron (ostatnie porównanie ze składem).
Jak precyzyjnie zlecić pracę nad tekstem
- Napisz, czego oczekujesz: „poprawcie tylko błędy językowe” to korekta; „przeróbcie zawiłe zdania” to redakcja językowa.
- Podaj konwencję: pracę dyplomową formatujesz pod regulamin uczelni, powieść pod stylistykę wydawnictwa.
- Zapytaj, czy poprawki będą widoczne do akceptacji — w Dwukropce każda zmiana jest podświetlona i decyzja należy do Ciebie, a rozliczenie idzie za znaki (pierwsze 5 555 znaków gratis, stawki w cenniku).
Najczęstsze pytania
- Czy redakcja obejmuje korektę?
- Zwykle tak — redakcja językowa kończy się mniej więcej tam, gdzie zaczyna korekta, więc po redakcji tekst jest też poprawiony językowo. Zleceniodawcy i wykonawcy różnie rozumieją te pojęcia, dlatego przy zleceniu zawsze dopytaj, co dokładnie mieści się w usłudze.
- Co to jest redakcja merytoryczna?
- To wnikliwa praca nad treścią: ocena argumentacji, spójności wywodu, rzetelności danych i dopasowania do odbiorcy. Redaktor merytoryczny może sugerować przeróbki fragmentów albo dopowiedzenia — to praca wykraczająca poza sam język.
- Czym jest skład książki?
- Skład (skład i łamanie) to typograficzne przygotowanie tekstu do druku: ułożenie akapitów, tytułów i przypisów na stronach, dobór odstępów, wyrzucenie wdów i sierot, na końcu plik PDF gotowy dla drukarni. Skład następuje po korekcie, nie przed nią.
- Czy korekta zmienia styl tekstu?
- Nie — korekta pilnuje ortografii, gramatyki, interpunkcji, literówek i rażących powtórzeń, ale nie przepisuje wypowiedzi na nowo. Zmianę stylu proponuje redakcja językowa.